Sau đây là danh sách những ngôi chùa linh thiêng về cầu con ở Việt Nam được nhiều người tin tưởng. 1. Chùa Hương ở Hương Sơn - Hà Nội. Chùa Hương là ngôi chùa linh thiêng bậc nhất Việt Nam, tên này là cách nói trong dân gian, trên thực tế chùa Hương hay Hương Sơn là cả Chùa Một Cột là ngôi chùa có kiến trúc nghệ thuật độc đáo ở Việt Nam, đây còn là điểm đến tâm linh - là biểu tượng văn hóa ngàn năm của Hà Nội mà chúng ta đời đời cần gìn giữ. Thông qua bài chia sẻ này, cùng Golden Gift Việt Nam tìm hiểu về nguồn gốc, lịch sử và ý nghĩa của Chùa Một Cột nhé! Chùa Giàn được xây dựng lại vào tháng 5-2008 và đến năm 2011 thì hoàn thành. Sân trước chùa bị thu nhỏ do có thêm một thềm đá rất lớn, gồm 25 bậc dẫn khách lên tòa tam bảo hoành tráng ở tầng trên. 6. Điều kiện gia hạn giấy phép lái xe cho người nước ngoài tại thị xã Ninh Hòa. - Người nước ngoài cư trú, làm việc, học tập tại Việt Nam, có giấy chứng minh thư ngoại giao, giấy chứng minh thư công vụ, thẻ tạm trú, thẻ cư trú, thẻ lưu trú, thẻ thường trú với THỜI GIAN LÀ CỦA CHÚA. 2/10/2013 10:30:31 AM. MỒNG MỘT TẾT NGUYÊN ĐÁN. Lời Chúa: Mt 6, 25-34. 25 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng: "Thầy bảo cho anh em biết : đừng lo cho mạng sống : lấy gì mà ăn ; cũng đừng lo cho thân thể : lấy gì mà mặc. Mạng sống chẳng Bốn chùa được khảo sát có chính điện thuộc dạng này, gồm 3 khối nhà ghép với nhau trên cùng một mặt bằng. Đây cũng là cấu trúc điển hình ở cung điện Huế. Các không gian 1, 2 và 3 bố trí tương ứng với 3 khối Tiền đường - Chính điện - Hậu tổ. Cách liên kết 88Zjg9. Cửa thiền nghiêm tịnh - nơi mọi người tìm tới tĩnh tâm một cách tùy duyên - Ảnh minh họa HỎI Tôi là một người theo đạo có nguồn gốc Tây phương. Nay vì hoàn cảnh cuộc sống có phần bế tắc, nhiều lúc thật sự tôi không muốn sống nữa nhưng vì gia đình nên phải cố gắng trong mệt mỏi. Xin hỏi một người ngoại đạo như tôi có thể lên chùa xin ở lại để tịnh tâm một thời gian có được không? VÂN NGUYỄN, Bạn Vân Nguyễn thân mến! Một cách tổng quan thì cửa Phật từ bi, luôn rộng mở đón tất cả mọi người, không phân biệt tôn giáo, sắc tộc, thành phần xã hội. Chùa là của thập phương nên ai cũng có thể đến chùa chiêm bái, tu học, tịnh dưỡng, suy nghiệm, thiền định. Tuy vậy, thực tiễn thì còn tùy nhân duyên của bạn với ngôi chùa và vị trụ trì. Nếu được vị trụ trì cho phép thì bạn có thể lưu trú tại chùa để tịnh dưỡng, nghiên cứu, tu học. Nếu vị trụ trì chưa cho phép thì xem như mình chưa đủ duyên, cần gieo duyên với chùa khác vậy. Bạn cứ đến chùa, xin gặp vị trụ trì và trình bày ý nguyện để gieo duyên. Mỗi chùa có một hoàn cảnh, điều kiện khác nhau nên phải đủ duyên lành mới được lưu trú, tịnh dưỡng. Thiết nghĩ, những ngôi chùa có điều kiện về cơ sở vật chất, khá đông Phật tử lưu trú tu học ngắn hoặc dài hạn sẽ dễ dàng tiếp nhận bạn hơn. Chúc bạn tinh tấn! Tin cùng chuyên mục Tin mới Ban Trị sự Phật giáo Vấp trao tặng 5 căn nhà tình thương tại tỉnh Trà Vinh GNO - Sáng 13-6, Ban Trị sự GHPGVN Vấp, tổ chức đoàn trao quà từ thiện và 5 căn nhà tình thương. Đức Pháp chủ GHPGVN tụng kinh, quá đường với đại chúng ở trường hạ Học viện Phật giáo VN tại GNO - Trong khóa huân tu 10 ngày của lãnh đạo Hội đồng Điều hành, các khoa, giảng viên và Tăng Ni sinh viên Học viện Phật giáo VN tại trong mùa An cư kiết hạ Phật lịch 2567 2023, Đức Pháp chủ GHPGVN - Trưởng lão Hòa thượng Thích Trí Quảng đã quang lâm tham dự. Chân lý là sự sống có ý nghĩa GNO - Phật giáo có hai phần là giáo và thiền mang tính cách thực tập. Quan trọng của Phật giáo là thực tập và tu chứng, không phải lý thuyết, nên người kẹt lý thuyết hay cãi nhau. Ban Từ thiện thiền viện Vạn Hạnh cúng dường các trường hạ tỉnh Bình Dương và GNO - Ngày 11-6, Hòa thượng Thích Chơn Nguyên, Trưởng ban Từ thiện thiền viện Vạn Hạnh 750 Nguyễn Kiệm, Nhuận, đã tổ chức đoàn Phật tử thiền viện Vạn Hạnh đến thăm, cúng dường 10 trường hạ thuộc tỉnh Bình Dương và Đức Trà Vinh Thượng tọa Thạch Thường được tái suy cử Chủ tịch Hội Đoàn kết Sư sãi yêu nước Long GNO - Đại hội đại biểu Hội Đoàn kết Sư sãi yêu nước Long lần thứ VII, nhiệm kỳ 2023-2028 đã diễn ra tại hội trường UBND xã Bình Phú, Long, tỉnh Trà Vinh vào ngày 9-6 vừa qua. Cần mọi người giúp đỡ về Xin Vào Chùa ở Một Thời Gian mà tôi đang gặp phải mà chưa tìm ra câu trả lời, các giải quyết phù hợp. Rất mong được sự tư vấn từ các chuyên gia và các bạn. Khóa tu - Chùa Dược Sư Con có thể xin lên chùa một thời gian ở một thời gian được không ạ. Con đã ăn chay được một thời gian và hằng ngày cố gắng lên chùa đọc kinh rồi ạ. ... Con có thể xin vào chùa ở 1 thời gian không ạ. C Xem thêm Chi Tiết Please leave your comments here Bạn có những câu hỏi hoặc những thắc mắc cần mọi người trợ giúp hay giúp đỡ hãy gửi câu hỏi và vấn đề đó cho chúng tôi. Để chúng tôi gửi vấn đề mà bạn đang gặp phải tới mọi người cùng tham gia đóng gop ý kiếm giúp bạn... Gửi Câu hỏi & Ý kiến đóng góp » Có thể bạn quan tâm Video mới Câu hỏi Xin Vào Chùa ở Một Thời Gian quý đọc giả quan tâm nhiều được Chúng tôi tư vấn, giải đáp bạn tham khảo Hacked By Qh3xg3m - FAQs Tôi muốn các bạn tư vấn trực tiếp về Xin Vào Chùa ở Một Thời Gian có được không. Hay các bạn chỉ hỗ trợ trả lời qua địa chỉ E-mail, ứng dụng chat trực tuyến? Hacked By Qh3xg3m Chúng tôi hỗ trợ tất cả đọc giả từ qua các kênh liên lạc như gọi điện trực tiếp qua số Hotline Từ 7h đến 23h tất cả các ngày trong tuần, E-mail, Thư fax nhanh hoặc các ứng dụng live chát online sẽ có tổ tư vấn trực ca trả lời và trao đổi vấn đề bạn cần hỗ trợ về Xin Vào Chùa ở Một Thời Gian. Hacked By Qh3xg3m Khi tư vấn về Xin Vào Chùa ở Một Thời Gian chúng tôi có phải gửi giấy tờ và thông tin gì cho các bạn không. Khi cần vấn đề liên quan đến thủ tục hành chính thì các bạn cần trao đổi rõ đang vướng gì, thủ tục gì để từ đó các bạn tư vấn sẽ đưa ra hướng giải quyết giúp bạn tiếp kiểm thời gian xử lý tủ tục Gửi cho chúng tôi ảnh hoặc bản photo copy. Còn đối với câu hỏi tư vấn thông thường thì các bạn chỉ cần trao đổi trực tiếp không cần gửi bất kỳ thông tin gì cho các tư vấn viên. Đặc biệt thông tin cá nhân như Thông tin cá nhân quan trọng tài khoản ngân hàng, ... và đặc biệt chúng tôi không thu bất kỳ khoản phí nào liên quan đến tư vấn. Tránh một số đơn vị lợi dụng tin tưởng của các bạn dành cho chúng tôi. Họ mạo danh chúng tôi để thu các khoản phí hỗ trợ tư vấn chuộc lợi cá By Qh3xg3m Khi nào câu hỏi nào về Xin Vào Chùa ở Một Thời Gian thì các bạn hỗ trợ trả lời và tư vấn? Tất cả câu hỏi Xin Vào Chùa ở Một Thời Gian mà bạn đang không có hướng giải quyết hoặc cần tham khảo thêm hướng xử lý hay liên hệ với chúng tôi với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nhiệm tư vấn giúp bạn để bạn có câu trả lời phù hợp nhất với vấn đề bạn đang gặp phải Ngôi chùa Trăm Gian là điểm đến du xuân và trẩy hội đầu năm của rất nhiều du khách gần xa, cũng là cổ tự tiêu biểu cho dấu ấn kiến trúc văn hóa tâm linh của đồng bằng Bắc Bộ. Tìm hiểu lịch sử, kiến trúc và những kinh nghiệm hành hương tới chùa Trăm Gian có tại bài viết dưới đây. Chùa Trăm Gian – một trong những ngôi chùa cổ nhất miền Bắc Việt Nam Chùa Trăm Gian còn có tên là chùa Tiên Lữ, tên chữ là Quảng Nghiêm tự. Chùa nằm trên ngọn núi Sở cao 50m thuộc địa phận thôn Tiên Lữ, xã Tiên Phương, huyện Chương Mỹ, Hà Nội. Sở dĩ chùa có tên là Trăm Gian vì quần thể kiến trúc chùa có đến 104 gian nhà theo cách tính 4 góc cột hợp thành 1 gian. Xem thêmKhông gian kiến trúc ngày nay của chùa Vạn Niên – cổ tự thiêng đất Thăng Long Với lịch sử gần 900 năm tuổi, chùa đã trải qua khá nhiều đợt trùng tu tôn tạo. Lần gần đây nhất là vào năm 2014, các hạng mục tại chùa gồm nhà Tổ, gác Khánh, bậc cấp sân trước tiền đường và nhà Thiêu hương, Thượng điện đã được tu bổ, xây dựng lại. Chùa Trăm Gian đã được Bộ Văn hóa Thông tin Việt Nam chứng nhận di tích lịch sử quốc gia. Năm 1185, chùa Trăm Gian được khởi công xây dựng dưới thời vua Lý. Lịch sử hình thành chùa gắn liền với truyền thuyết về vị cao tăng tên là Nguyễn Lữ, người làng Bối Khê được người đời tôn là đức Thánh Bối. Truyền thuyết về chùa được lưu truyền rằng Vào thời nhà Trần, có một người phụ nữ người làng Bối Khê thuộc địa phận Thanh Oai, Hà Nội hiện nay nằm mộng thấy đức Phật giáng sinh. Ít lâu sau bà có mang rồi sinh ra một người con trai. Đến năm lên 9 tuổi, cậu bé đã vào tu ở chùa Đại Bi trong làng. Khi 15 tuổi, trong một lần tới thôn Tiên Lữ, xã Tiên Phương, huyện Chương Mỹ , Hà Nội ngày nay, cậu đã xin ở lại tu hành tại một ngôi chùa trên núi và theo học kinh kệ với vị trưởng lão trong chùa. Mười năm sau, cậu bé ngày nào đã lớn lên trở thành người thấu hiểu mọi phép linh thông và nhiều phép lạ. Vua Trần nghe tiếng liền sắc phong là Hòa Thượng, đặt đạo hiệu Đức Minh và mời về tu ở chùa trong kinh đô. Một thời gian sau, Ngài đã xin vua về làng dựng lên ngôi chùa mới. Xem thêm Khám phá kiến trúc đặc biệt của ngôi chùa Tháp Tường Long cao nhất thời Lý Năm 95 tuổi, Hòa Thượng Đức Minh ngồi vào một cái khám gỗ siêu thoát. Trước đó, Ngài dặn đệ tử một trăm ngày thì mở ra, nếu thấy thơm thì rút mây làm tượng thờ, còn không thì đổ ra sông Cái. Một trăm ngày sau, các đệ tử mở cửa khám, kim quang Ngài mùi thơm nức cả một vùng. Thấy vậy, dân làng và đệ tử liền xây tháp thờ phụng và tôn thờ là đức Thánh Bối. Khám phá kiến trúc chùa Đi từ chân núi Sở lên khoảng 3 km, du khách sẽ thấy công trình chùa Trăm gian nằm hướng nam nhưng có cổng mở đầu là hướng đông – nam để giáp đường đi tiện cho du khách thăm chùa. Cổng chùa công trình kiến trúc xây theo kiểu 4 trụ cột cao gồm có hai trụ lớn có một lối đi ở giữa, hai bên là hai tường nối với hai trụ nhỏ. Trước đây là nơi đánh cờ người trong ngày diễn ra hội. Gần đó là nhà Giá Ngự nhìn ra mặt hồ sen, nơi đặt kiệu thánh để xem trò múa rối nước. Con đường dẫn lên khuôn viên chùa Trăm Gian Đi qua cổng là tới một sân gạch với hai dãy hành lang ở hai bên dẫn du khách lên khu vực chùa chính. Đi hết con đường này, nhìn về phía bên trái là gác chuông chùa 2 tầng 8 mái, nơi treo quả chuông có niên đại từ năm Cảnh Thịnh 2 1794 cao đường kính Gác chuông này được dựng vào năm Quý Dậu 1693, là một trong số ít những gác chuông cổ có nhiều hình chạm rồng xen lẫn mây lửa cùng nhiều hoa đao uốn hắt lên. Gác chuông chùa Bậc thềm dẫn lên khu chùa chính Từ gác chuông vượt 27 bậc đá sẽ lên khu vực gian chùa chính. Du khách có thể tham quan khu vực chính điện, hoặc đi theo lối trái sân theo đường dọc hành lang để vào sân trong của chùa với các khu nhà phụ nhà khách, phòng tăng… rồi lên khu Tam bảo từ phía sau nhà hậu đường. Xem thêm Lý do chùa Dạm Bắc Ninh là điểm đến hành hương tâm linh không thể bỏ qua Gian chính chùa Trăm Gian Khu vực chính của chùa Trăm Gian gồm các tòa Tiền đường, Thiêu hương và Thượng điện Trong cùng là khu vực Nhà tổ, kết hợp với hai dãy hành lang dài hai bên thông với tiền đường và hậu đường tạo thành một kiến trúc thống nhất. Tòa Tiền đường gồm 7 gian, tòa Hậu đường có cùng chiều dài nhưng được phân thành 9 gian. Thượng điện chỉ gồm 3 gian nhưng có phần mái trước kéo dài và tường bên kéo thẳng sang tiền đường, tại gian giữa có một bệ bằng đất nung đỏ đặt tượng Phật Tam thế. Bệ có hình khối chữ nhật mang phong cách của bệ đá thời Trần với góc của bệ khắc hình chim thần. Tại chùa có 153 pho tượng được làm từ gỗ hoặc đắp bằng đất phủ sơn, chủ yếu là tượng Phật. Ngoài thờ Phật, chùa còn thờ Đức Thánh Bối “Đại thánh Khai sơn Bình đẳng Hành nghĩa tín Bồ tát”. Khu thờ Đức Thánh không xây riêng mà quây ván bưng thành cung thánh nằm phía bên trái thượng điện, tại đây có tượng Đức Thánh Bối đặt trong khám gỗ, tương truyền là tượng bỏ hài cốt của ông. Ngoài ra còn có pho tượng Đô đốc Đặng Tiến Đông là một quan võ ở thời Tây Sơn. Ngài có công lớn trong chiến thắng chống quân Thanh đầu xuân Kỷ Dậu 1789 và những đóng góp to lớn vào việc tu bổ chùa. Bên trong Chính điện cùa Trăm Gian Tượng Đức Thánh Bối và Phật Quan Âm Tượng Quan Âm tống tử giữa, Đô đốc Đặng Tiến Đông trái, Hà Quận công Đặng Thế Vinh phảiTượng Quan Âm tống tử giữa, Đô đốc Đặng Tiến Đông trái, Hà Quận công Đặng Thế Vinh phải Tượng chùa Trăm Gian Ngoài hệ thống tượng thờ, chùa Trăm Gian hiện nay còn lưu giữ những cổ vật, di vật mang nhiều giá trị về lịch sử. Tiểu biểu là tượng rồng đá thời Trần có thân dài mập nhưng ghép đầu rồng thời Nguyễn được đặt tại lan can thành bậc cửa chùa. Bên cạnh đó còn là những viên gạch có từ thời Mạc được xây bệ tượng Tam thế hay bộ tranh La hán và tranh Thập điện được chạm nổi có kết hợp vẽ vô cùng độc đáo không nơi nào có được… Lan can đá chạm rồng tại khu chùa chính Tượng La Hán Hành lang chùa Tòa Phương đình được xây dựng tại khoảng sân sau thượng điện trước hậu đường, là nơi du khách có thể nghỉ chân và ngắm cảnh toàn bộ không gian chùa. Tháp mộ tại khuôn viên chùa Nhà bia Lễ hội chùa Trăm Gian vào ngày nào? Là ngôi chùa mang nhiều giá trị tâm linh Phật giáo, chùa Trăm Gian là địa điểm hành hương tâm linh của rất nhiều du khách gần xa. Nếu bạn muốn có sự trải nghiệm và hòa mình vào không khí lễ hội tại chùa Trăm Gian, bạn hãy tới chùa vào thời gian mùng 4 đến mùng 6 tháng Giêng. Đây là dịp tưởng nhớ đức Thánh Bối Nguyễn Bình An. Ông là trụ trì chùa Trăm Gian vào cuối đời Trần, cũng là người đón thợ khéo về mở rộng cảnh chùa. Phần lễ nổi bật là phần rước kiệu thánh cùng rước án, giá cỗ gồm bánh chưng, bánh dày, giá văn bản cùng mâm ngũ quả và bát nhang. Phần hội có các cuộc thi nấu cỗ chay, múa rối cạn, đánh cờ người, đấu vật,…. Hội chùa Trăm Gian tấp nập du khách và người dân bản địa Vào khoảng thời gian này, chùa đón tiếp rất nhiều du khách tới du xuân thắng cảnh và chiêm ngưỡng kiến trúc cổ xưa, cũng như thành tâm lễ bái các vị chư Phật cùng lòng hướng thiện tới cầu bình an, sức khỏe. Tới chùa Trăm Gian lễ bái, mọi người nên ăn mặc lịch sự, không hở hang, Nên đi giày hoặc dép đế thấp để thuận lợi di chuyển. Ngoài ra bạn cũng nên chuẩn bị tiền lẻ và sắm sửa lễ vật thành tâm để bái yết nơi cửa chùa. Cũng như những ngôi chùa khác, con hương đệ tử đến chùa không cần sắm sửa lễ vật mâm cao cỗ đầy mà chỉ cần đơn giản nhưng thành tâm là đủ. Ta chỉ nên dâng đặt hương án Phật những đồ chay, tịnh như hương hoa, quả tươi chín, trầu cau, xôi chè hay phẩm oản. Trong những vật lễ dâng lên hương án nhà chùa, Oản Tài Lộc là Ngọc thực được nhiều người lựa chọn để thêm phần trang trọng, linh thiêng và chỉn chu. Oản Tài Lộc cô Tâm là vật lễ thiết kế độc lạ, ý nghĩa, có thể trưng lễ trong thời gian dài mà không bị hỏng, mốc. Oản lễ Phật cô Tâm thiết kế tâm linh trọn vẹn ý nghĩa Với đa dạng về mẫu mã, màu sắc, kích thước, Oản lễ Phật cô Tâm là sự lựa chọn của rất nhiều khách hàng Với sự am hiểu về những tín ngưỡng tâm linh linh thiêng, các nghệ nhân tại Oản Cô Tâm đã nghiên cứu và cải tiến thiết kế tạo nên những tác phẩm Oản Tài Lộc lễ Phật nhiều kích cỡ lựa chọn với mức giá vô cùng phải chăng. Vị trí và lộ trình di chuyển tới chùa Chùa nằm trên ngọn núi Sở thuộc địa phận thôn Tiên Lữ, xã Tiên Phương, huyện Chương Mỹ, Hà Nội. Chùa cách trung tâm Hà Nội khoảng 25km. Để di chuyển tới chùa, bạn có thể lựa chọn phương tiện cá nhân hoặc xe khách để di chuyển sẽ thuận tiện nhất. Để tới chùa, bạn di chuyển tới đường Nguyễn Trãi tới quận Hà Đông. Qua cầu Mai Lĩnh đi thẳng theo quốc lộ 6, đi thêm chừng 2km thì rẽ phải, men theo chân núi Sở khoảng 3km sẽ tới chùa Trăm Gian. Chùa Một Cột ngày nay là một quần thể gồm quần thể các đơn nguyên kiến trúc tam quan, tam bảo, hành lang giải vũ, tăng phòng, tháp tổ trong vườn, và kiến trúc một cột ở phía sau chùa. Tôi từng cho rằng, “chùa Một Cột” không phải là chùa, mà chỉ là một đơn nguyên kiến trúc trong tổng thể tự viện chùa Diên Hựu. Việc “duy danh chủ nghĩa” theo kiểu dân gian “thấy gì gọi thế”, tưởng chừng vô hại, nhưng lại có ảnh hưởng sâu sắc đến nhận thức lịch sử và văn hóa. Nhiều người từng ca ngợi rằng đặc sắc của nó là xây dựng một ngôi chùa trên một cái cột. Thực chất, đó chỉ là một Liên Hoa Đài như bức đại tự treo ở bên trong tòa lầu, và như nội dung câu đối ghi ở trong chùa. Theo hiểu biết của tôi, đó có lẽ chỉ là một kiểu stupa nhất trụ, là một tháp Phật ở trung tâm của ngôi chùa Diên Hựu, nó là một kiến trúc hoa sen mô phỏng một ngọn núi Tu Di nằm ở trung tâm của một mandala một tiểu vũ trụ. Còn các nhận thức trước nay về kiến trúc một cột đó là khác nhau, do bối cảnh tri thức và bối cảnh lịch sử. Kiến trúc một cột thời Lý và chùa Diên Hựu được khởi dựng vào năm 1058. “Đại Việt sử ký toàn thư” ghi “Mùa xuân, tháng 2, đổi niên hiệu Sùng Hưng Đại Bảo năm thứ 1. Mùa đông, tháng 10, dựng chùa Diên Hựu. Trước đây vua chiêm bao thấy Phật Quan Âm ngồi trên tòa sen, dắt vua lên tòa. Khi tỉnh dậy, vua đem việc ấy nói với bầy tôi, có người cho là điềm không lành. Có nhà sư Thiền Tuệ khuyên vua làm chùa, dựng cột đá ở giữa đất, làm tòa sen của Phật Quan Âm đặt trên cột đá như đã thấy trong mộng. Cho các nhà sư đi vòng lượn chung quanh tụng kinh cầu vua sống lâu. Vì thế gọi là chùa Diên Hựu.” Văn bia Đại Việt quốc Lý gia đệ tứ đế Sùng Thiện Diên Linh tháp bi bia chùa Long Đọi, Hà Nam do Thượng thư bộ Hình Nguyễn Công Bật soạn khắc năm 1121 có ghi “Tôn sùng đạo Phật, hâm mộ mống lành. Noi Tây Cấm danh lừng thượng uyển; mở Diên Hựu gọi đó danh lam. Theo quy chế vốn có trước kia; ra mưu tính ý vua nay tỏ. Đào ao thơm mang tên Linh Chiêu; giữa ao kia cột đá vọt đứng. Đỉnh cột nở ngàn cánh hoa sen; hoa đặt vững một tòa điện tía. Trong điện đặt Thích Ca kim tướng; bên ngoài ao là hành lang vẽ bọc quanh. Ngoài hành lang có Bích Trì khơi vòng; đều bắc cầu vồng đi thông vào. Sân nơi cầu trước, tả hữu dựng tháp báu lưu ly…”. Tư liệu gốc này cho thấy tôn tượng được dựng năm 1105 là Thích Ca. Điều này khác với ghi chép của “Toàn thư”. “Toàn thư” đã được chỉnh sửa qua nhiều đời, nên độ xác thực không bằng bi ký đương thời. Vậy thì việc thờ Quan Âm và câu chuyện cầu tự là chuyện của đời sau góp nhặt, chịu ảnh hưởng của văn hóa cầu tự và tín ngưỡng Quan Âm. Còn nguyên bản đời Lý từ giai đoạn 1058 có lẽ chỉ có thờ phật Thích Ca. Theo văn bia 1121, các nghi lễ được thực hiện ở ngôi quốc tự hoàng gia này gồm có múa Tứ Thiên Vương, lễ Phật Đản, nhằm để cầu trường thọ, và cầu cho mạch nước dài lâu. Điều này là hợp lý trong bối cảnh văn hóa Phật giáo được sử dụng như một phương tiện tâm linh hỗ trợ cho các thiết chế Nho giáo thời đó như Viên Đàn, Văn Miếu, Chùa Một Cột bị đánh mìn vào ngày 9-11-1954. Sang đến thời Trần, với tư cách là người đã thay thế nhà Lý, nhà Trần bắt nhà Lý phải đổi sang họ Nguyễn. Sử gia Lê Văn Hưu dựa trên nhãn quan Nho giáo của triều đại mình đã phê bình nhà Lý như sau “Bậc vua sáng nghiệp, tự mình cần kiệm, còn lo con cháu xa xỉ lười biếng, thế mà Thái Tổ để phép lại như thế, chả trách đời sau xây tháp cao ngất trời, dựng cột chùa đá, điện thờ Phật, lộng lẫy hơn cung vua. Rồi người dưới bắt chước, có kẻ hủy thân thể, đổi lối mặc, bỏ sản nghiệp, trốn thân thích, dân chúng quá nửa làm sư sãi, trong nước chỗ nào cũng chùa chiền, nguồn gốc há chẳng phải từ đấy?” Lê Văn Hưu, dù sống trong thời đại Tam giáo tịnh hành như Lý, nhưng đã từ lăng kính của triều đại chiến thắng để phê phán “tệ lậu xây chùa, thờ Phật xa hoa” của nhà Lý. Việc phê phán này có thể thấy rõ qua tư liệu khảo cổ kiến trúc và điêu khắc Phật giáo nhà Trần thô mộc trong khi nhà Lý thì quy mô, và đẽo tạc tinh vi hoa mĩ trên từng thớ đá. Sang đến thời Lê sơ, khi Nho giáo chính xác hơn là Tống Nho đã lên chiếm vị trí tuyệt đối trong hệ thống chính trị, thì Hoàng đế và Nho sĩ đều nhìn về Diên Hựu và nghệ thuật Phật giáo thời Lý với con mắt khác lạ hơn nữa. Vua Lê Thánh Tông khi đi thăm chùa tháp Sùng Thiện Diên Linh, đọc văn bia đời Lý Nhân Tông bèn “phẫn nộ” làm bài thơ, cho khắc ngay sau bia, để phê phán rằng thời Lý chỉ chuyên làm những chuyện quái gở. Lý triều quái đản bi do tại. Cho rằng ông vua thông minh thì phải dựng tông miếu trước, chứ xây chùa nhiều như thế thì chỉ khoét mỡ dân. Sự phản biện này nhằm khẳng định rằng thể chế nhà nước Nho giáo thời Lê Sơ mới là oách xà lách. Đến thế kỷ XVIII, các huyền thoại Đạo giáo lại tiếp tục phủ lên lịch sử của chùa Diên Hựu. Năm 1780, Trần Bá Lãm, trong “La thành cổ tích tân vịnh” ghi “chùa ở tại xã Nhất Trụ, huyện Vĩnh Thuận. Thời xưa, đất ấy bỏ hoang chưa có xóm trại. Cao Biền khi sang đô hộ An Nam bảo đất ấy ở chỗ sườn rồng chạy, sai đóng cột đồng vào đây, cắt đứt long mạch. Về sau, dân đến ở thành xóm làng, gọi là xã Một Cột… Vua Lý Thánh Tông tuổi đã cao chưa có con nối nghiệp nhà, đêm mộng thấy đến thôn Một Cột, thấy vị Quan Âm gọi vua bảo “đất này rất linh, cột đồng làm thương tổn đến long mạch đã lâu rồi, nên kíp hủy bỏ đi thì vận nước lại lâu thêm mấy đời nữa, bằng không thì hết rồi đấy”. Nói xong, vời vua lên đài vàng, ẵm tiên đồng ban cho. Tỉnh mộng, vua sai xây chùa phía tây làng để thờ Quan Âm Bồ Tát, đổi niên hiệu làm Diên Hựu, hủy bỏ đồng trụ ám phù, năm sau sinh hạ Hoàng tử”. Rõ ràng là những câu chuyện bùa yểm của Cao Biền là một kiểu thêu dệt của các Đạo lưu dân gian, nhằm đề cao các yếu tố phương thuật, trấn yểm, trừ tà của Đạo gia. Câu chuyện chùa Diên Hựu được đẩy lên đến tận đời nhà Đường. Những người kể chuyện dân gian đã cố lồng ghép câu chuyện cột đồng trấn yểm long mạch với chuyện hiếm muộn và cầu tự của vua Lý Thánh Tông. Phạm Đình Hổ còn ghi lại một chuyện dân gian khác rằng “bùn đất trong ao lẫn vô số kể kim sắt…, người ta cho là nơi Cao Biền trấn yểm'”. Sang đến thời Pháp thuộc, người Pháp nhìn vào phiên bản trùng tu thời Nguyễn chê cái kiến trúc ấy “như cái chuồng chim”. Đó là một cái nhìn ngộ nghĩnh của người bên ngoài, lấy Âu tâm luận làm nền tảng. Với tính u-mua sẵn có, có tờ báo Pháp còn “hí họa” bức tranh vẽ chùa Một Cột với huyền thoại về một vị vua cụt chân đang nhảy đầm. Tuy nhiên, trong khía cạnh học thuật, chùa Một Cột được nhiều học giả ghi chép, nghiên cứu. Viện Viễn Đông Bác Cổ Pháp đã thực hiện một nghiên cứu cụ thể để trùng tu vào năm 1923. Lần đầu tiên kiến trúc một cột được vẽ kỹ thuật. Dựa trên bản vẽ này, Nguyễn Bá Lăng và nhiều kiến trúc sư sau này mới có cơ sở để trùng tu như dáng hình ngày nay. Cũng trong giai đoạn này, nhờ báo chí, hình ảnh chùa Một Cột được phổ biến rộng rãi, Nha bưu điện ông Dương nhiều lần phát hành tem hình Liên Hoa Đài. Hình ảnh kiến trúc Một Cột dần dần trở thành hình ảnh quen thuộc của cả quốc dân lẫn quốc tế. Sau hiệp định Genève, quân Pháp rút lui khỏi Hà Nội và miền Bắc Việt Nam, có người đặt thuốc nổ phá Liên Hoa Đài vào ngày 11-9-1954 Rằm tháng tám. Liên Hoa ài bị phá nát từ mặt sàn lên đến mái. Pho tượng Quan Âm chỉ bị rời mấy cánh tay. Có thuyết thì cho là các nhóm phản động, có thuyết khác lại quy cho là người Pháp làm. Dù sao việc đặt mìn phá Liên Hoa Đài, như một hành động phá hoại biểu tượng. Năm 1955, sau khi tiếp quản Hà Nội, chính quyền tiếp quản quyết định phục hồi lại chùa và ủy nhiệm cho chuyên viên Sở Bảo Tồn Cổ Tích là Nguyễn Bá Lăng, nghiên cứu họa đồ và điều khiển công trường. Ngày 28-4-1962, chùa Một Cột được Bộ Văn hóa đã xếp hạng là Di tích Lịch sử kiến trúc nghệ thuật quốc gia. Kể từ đây, chùa Một Cột được coi là biểu tượng văn hóa nghìn năm văn hiến của dân tộc Việt Nam. Hình ảnh một cột được quy định thành mẫu trong các sản phẩm văn hóa, được vẽ tranh cổ động, áp phích tuyên truyền, in trên tem, trên bao diêm, vỏ bao thuốc lá, mành tre trúc của các hợp tác xã, mà không được làm cái gì khác theo Nhà nghiên cứu Phan Cẩm Thượng. Phỏng dựng chùa Diên Hựu thời Lý. Nguồn SEN Heritage & Trần Trọng Dương Sau năm 1979, bị ảnh hưởng bởi không khí chính trị và quan hệ ngoại giao Trung-Việt, các chính sách văn hóa và nghiên cứu văn hóa cùng nhất trí chuyển sang bài Hoa, giải Hoa. Chùa Một Cột được coi cái cột là cái linga, cắm trên một cái hồ Yoni như một sự đánh dấu cho nguồn gốc Nam Á, hay Champa, để khẳng định rằng kiến trúc thuần Việt này không liên quan gì đến văn hóa Trung Hoa…. Ý chỉ bản sắc dân tộc từ sau Đại hội VII đã thúc đẩy sự lan tỏa của thuyết linga, khiến toàn bộ học giới quên đi những cách giải thích khác, như mandala của Ngô Văn Doanh, Nguyễn Duy Hinh. Đến khi xây Bảo tàng Hồ Chí Minh, người ta định phá hủy ngôi chùa Diên Hựu cổ cho cảnh quan thoáng đãng, dễ thiết kế. Nghe nói, có người đã phải kể câu chuyện Bác Hồ từng biếu cụ bà ăn xin vài đồng trước cổng chùa, vì thế, ngôi chùa đồng thời cũng là di tích lịch sử cách mạng. Chùa đã được cứu nhờ những chi tiết như vậy! Như vậy, tính hữu dụng của lịch sử được thể hiện khác nhau thông qua các diễn ngôn lịch sử khác nhau của các ông sử gia hay các nhà nghiên cứu văn hóa. Và bây giờ đến lượt tôi nghiên cứu, tôi có đưa ra chủ kiến riêng như đã nêu, rằng chùa Diên Hựu với Liên Hoa Đài làm trung tâm là một loại hình kiến trúc mô phỏng tư tưởng thế giới quan Phật giáo. Đối với tôi, đó là một nỗ lực tìm về một sự thực nào đó. Nhưng với tư cách là người làm nghiên cứu, tôi không dám cho rằng kiến giải của tôi là hoàn toàn chính xác, là một sử thực tuyệt đối đúng. Bởi biết đâu đấy, sau này, sẽ có một nghiên cứu khác thuyết phục hơn, hoặc thậm chí đánh đổ giả thuyết của tôi nhất là khi chúng ta có thể triển khai một cuộc khai quật khảo cổ quy mô tại Diên Hựu. Biết đâu được đấy. Về lý thuyết, không có một sử thực tuyệt đối nào cả! Trần Trọng Dương/ANTG

xin vào chùa ở một thời gian